Co to jest autoteliczna osobowość?

Zacznijmy od wyjaśnienia słowa autoteliczny, które oznacza cokolwiek będące celem samym w sobie. Rozważmy następujący przykład: ktoś chodzi codziennie do pracy, ale jej nie lubi – robi to wyłącznie ze względu na pieniądze. Wówczas praca tej osoby nie jest autoteliczna, ponieważ jej cel jest zewnętrzny – w tym przypadku są to pieniądze. Kolejny przykład: jeżeli ktoś prowadzi bloga, po prostu dlatego, że lubi pisać, to jest to czynność autoteliczna; jest dla danej osoby celem samym w sobie.

Osobowość autoteliczna charakteryzuje osobę, która ma skłonność do autotelicznych czynności. Taka osoba wybierając pracę, nie będzie się kierować wyłącznie zarobkami, ale przede wszystkim zadowoleniem z jej wykonywania. W wolnym czasie dążyć będzie do zajęcia się czymś co po prostu sprawia jej radość i pozwala się rozwijać. W wyborze partnera życiowego kierować się będzie nie tym co pomyślą o danym wyborze znajomi lub rodzina, ale prostą radością jaką ta osoba wnosi do jej życia.

Przeciwieństwem jest osoba, która działa przede wszystkim ze względu na coś innego. Pracuje po to aby zarobić możliwie najwięcej pieniędzy. Wybiera sobie atrakcyjnego partnera, ale nie ze względu na to, że się z nim świetnie dogaduje, tylko dlatego, że to sprawia dobre wrażenie na innych. Wszelkie osiągnięcia takiej osoby i wyjątkowe przeżycia, obowiązkowo trafić muszą do mediów społecznościowych. Wogóle wrażenie jakie sprawia, ogólnie rzecz biorąc popisywanie się, stanowi istotną część życia dla takiej osoby. Wszystko co robi musi mieć uzasadnienie, w postaci realnej lub wyimaginowanej korzyści.

Mihály Csíkszentmihályi w swojej książce Flow, opisuje trzy cechy, które są właściwe osobom o nie-autotelicznej osobowości. Oto one:

  1. Trudności w skupianiu uwagi. Cytat: Jeżeli osoba nie potrafi kontrolować energii psychicznej, ani uczenie się, ani prawdziwe zadowolenie jest niemożliwe.
  2. Nadmierna samo-świadomość. Cytat: Osoba, która stale martwi się o to jak inni ją postrzegają, która boi się stworzenia złego wrażenia, lub zrobienia czegoś niewłaściwego, jest skazana na brak zadowolenia.
  3. Skupienie wyłącznie na sobie. Cytat: Osoba skupiona na sobie, na ogół nie jest nadmiernie samo-świadoma, jednak interpretuje ona wszelkie informacje wyłącznie w kategoriach tego, jak odnoszą się one do jej pragnień. Dla takiej osoby wszystko jest samo w sobie pozbawione wartości. Kwiat nie jest wart drugiego spojrzenia, jeżeli nie można go użyć; mężczyzna lub kobieta, która nie posuwa naprzód jej zainteresowań nie zasługuje na uwagę. Świadomość jest zorganizowana całkowicie w kategoriach swoich własnych celów, i nic nie jest w niej dozwolone co im nie sprzyja.

Jeżeli spojrzeć w obiektywny sposób na zjawisko życia, to jeżeli ma mieć ono sens, to musi być autoteliczne. Życie po prostu jest i dąży do zachowania tego stanu, nie ma żadnego celu lub sensu. Wydaje się zatem, że żyć autotelicznie oznacza żyć w zgodzie z naturą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *